محمد الريشهري
58
حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (عربى)
پيامبر خدا ، كه خود أسوة اخلاق است ، اين حقيقت را بيان فرمود كه براي " تتميم اخلاق " ، فرمان بعثت يافته است . « 1 » بدين سان ، حكمتهاى آن بزرگوار در باب اخلاق ، حُسن خلق و . . . شنيدنى است . فصل هفتم ، درباره " حُسن خُلق " است ، با عناوينى چون : تفسير حُسن خُلق ، بركات حُسن خُلق واين كه حُسن خُلق ، باعث زينت دلهاست ودر آخر ، زشتىها وضررهاى سوء خُلق ، بيان شده است . در فصل هشتم ، از " حقگرايى " ونقش آن در خودسازى سخن به ميان آمدهاست . در فصل نهم ، أحاديث نبوي مرتبط با " أدب ( تربيت ) " آمده است . ترغيب به أدب ، نيكوترين ادبها ، عوامل شكلگيرى " أدب " ، آثار أدب ، چگونگى وروشهاى تأديب وبه دنبال آن ، آفات تأديب آمده است . در فصل دهم ، از " عدل " سخن رفته است واين كه عادل كيست وعادلترين كسان ، كياناند . " مواسات " ، در فصل يازدهم پس از عدلْ آمده است با گونههاى مختلف آن وآن گاه ، در فصل دوازدهم از " ايثار " سخن رفته است وارج وعظمت آن والگوهاى والاي ايثار ، يعنى أهل بيت عليهم السلام ، وآن گاه تفسير آية نهم سوره حشر وتحليلي از وجوه مختلفي كه مفسّران ، ذيل اين آية آوردهاند وبررسى ونقد أسانيد وجوه مختلف در تفسير اين آية . موضوع " امانت " وجايگاه بلند آن در تعامل انسانها وآثار امانت در زندگانى انسان ، موضوع فصل سيزدهم است ودر فصل چهاردهم از " محاسبه " سخن رفته است ، با تأكيد بر اهمّيت " محاسبه نفس " . آن گاه در فصل پانزدهم " نيكى ونيكوكارى " مطرح شده است وجايگاه والاي احسان كردن به ديگران در زندگى ، واين كه با احسان ، دلها تسخير مىشود وگستره آن تا جايى است كه انسان بايد
--> ( 1 ) ر . ك : حكمتنامه پيامبر أعظم صلى اللّه عليه وآله : ج 2 ص 100 ح 938 .